Đồng bằng sông Cửu Long – xưa nay vẫn nổi tiếng với những cánh đồng thẳng cánh cò bay. Không chỉ cung cấp lúa gạo dồi dào, đưa ĐBSCL trở thành một trong hai vựa lúa lớn nhất cả nước, từ xa xưa những cánh đồng nơi đây còn đem đến cho con người một sản vật thơm ngon dân dã. Cho đến ngày nay, thịt chuột đồng đã đi vào thực đơn đặc sản của những nhà hàng sang trọng và trở thành một món ăn khoái khẩu của mọi du khách du lịch sông nước miền Tây.
Chuột đồng sống ở bờ kênh, đìa, trong đồng ruộng, ăn lúa, khoai và các loại lương thực thực phẩm khác nên thịt đặc biệt thơm ngon. Trong khi vấn đề dư lượng thuốc tăng trọng ở gia súc, gia cầm đang khiến các bà nội trợ lo ngại thì món thịt chuột từ tự nhiên đã trở thành một lựa chọn hay được nhắc đến.
Thịt chuột thường được dùng với cơm và phải ăn nóng mới thấy được hết hương vị thơm ngon của món đặc sản này. Món chuột đồng xuất thân từ dân dã, cho nên thưởng thức chuột đồng ngon nhất là ở những không gian thoáng mát, dưới bóng cây nơi làng quê yên bình. Gắp một miếng chuột đồng kèm theo một ít rau sống, tùy theo món mà chấm mắm ngon dằm ớt hay muối tiêu chanh, thêm một miếng cơm, tất cả hương vị tinh túy từ cánh đồng lúa chín trĩu bông như hòa quyện lại vào đây, làm thích thú cả những vị thực khách khó tính nhất.
Bà con ta thường tổ chức những cuộc săn chuột theo mùa, khởi đầu mùa săn bắt chuột là giữa vụ lúa, cây lúa làm đòng, rồi đến lúa ngậm sữa và đến khi lúa trổ đều, chín vàng, thu hoạch… Những thời điểm này chuột tăng trưởng nhanh… vì có nhiều thức ăn như cua ốc, tép, cá, cây lúa non rồi hạt lúa chín rơi vãi trên đồng, nên con nào con nấy béo mập, no tròn, thịt mềm và nhiều mỡ.
Nếu như trước đây, dân quê chỉ bắt chuột về xào hoặc chiên giòn, thì giờ đây chuột đồng, qua bàn tay vén khéo của người nội trợ trở thành nhiều món ăn nhớ đời cho bất cứ ai đã từng một lần được thưởng thức và leo lên bàn nhậu trong nhiều nhà hàng sang trọng với nhiều món: chuột xào lá cách, xào củ hành, nướng ngũ vị hương, khìa nước dừa, xối mỡ, chiên nước mắm, rô ti, nướng sả, quay lu cho đến nấu cơm mẻ và khô chuột nướng lửa hồng… để nhậu với bia ướp lạnh.
Làm sao quên được cái ngon giòn của những miếng chuột rôti ăn với rau sống; vị bùi béo chuột kho nước dừa; sự mềm mại của món chuột khìa; “quen thuộc” với món chuột xé phay; lạ miệng là món chuột “ngào bà” (chuột băm nhuyễn xào, xúc bánh tráng); hấp dẫn với chuột nhúng lẩu cơm mẻ…
Bên cạnh các món ngon từ thịt chuột đó, người nội trợ ở đồng đất miền Tây Nam Bộ còn nghĩ ra món ngon độc đáo đó là chuột xào kiệu, cùng với hành tây, gốc hành lá, nấm rơm và rau cần tàu, người ta có một món ngon nhớ mãi. Gắp một miếng chuột cho vào miệng, nhai, nghe những sớ thịt chuột mềm trong răng và mỡ của nó tươm tràn trên mặt lưỡi. Cái vị ngọt béo, thơm của thịt chuột chưa kịp tan hết trong miệng, gắp vài ba củ kiệu, chấm tương ớt, sẽ nghe mùi hăng nồng đặc trưng của kiệu hòa trong mùi hăng nồng của hành tây và rễ hành lá.
Chuột xào kiệu, cùng với các món khác từ chuột, là những món ăn ngon, hấp dẫn và nổi tiếng, trở thành đặc sản của vùng đất Đồng bằng sông Cửu Long. Đó là những món ngon mộc mạc, chơn chất của ruộng đồng, ngoài việc bổ dưỡng còn giúp thực khách chữa được một số bệnh như hen suyễn, tê bại…
Từ những món đơn giản đến phức tạp, từ nhà ra quán, từ bình dân đến cao cấp, hương thơm và mùi vị của miếng chuột đồng đã làm biết bao thế hệ say mê. Không chỉ dừng lại ở cư dân miệt vườn sông nước, đặc sản chuột đồng ngày càng được giới thiệu rộng rãi cho bạn bè gần xa, trong nước và quốc tế và để lại những ấn tượng khó phai cho những ai đã từng một lần thưởng thức.
